Faculteit BIW > Onderzoek > Departement Biosystemen (BIOSYST) > Afdeling Plantenbiotechniek

Afdeling Plantenbiotechniek

English version

Afdelingshoofd: prof. Rony Swennen

De Afdeling Plantenbiotechniek stelt zich tot doel diepgaande inzichten te verwerven in die processen op weefsel- en plantniveau die een duurzame productie van hoog kwalitatief voedsel en siergewassen ondersteunen.

Leven situeert zich op verschillende niveaus waarbij elk hoger niveau complexer is dan de som van de individuele eenheden van een lager niveau. Zo kunnen we bijvoorbeeld het niveau van de cel (1), de plant (1) en het ecosysteem onderscheiden. De laatste decennia is er een spectaculaire groei geweest in de biotechnologie (1)(4) wat toeliet fundamentele inzichten op moleculair niveau te verwerven bij modelgewassen. Op het hoogste niveau werden dan weer vele onderzoeksinspanningen geleverd om het ecosysteem van planten beter te leren kennen. De afdeling plantenbiotechniek slaat een brug naar het celniveau (lager niveau) en de omgeving (hoger niveau). Aan deze integratie vanuit het niveau plant wordt in wetenschappelijke kringen eerder weinig aandacht besteed, maar is essentieel voor de vooruitgang van de kennis van landbouwgewassen. Centraal staan eenjarige en meerjarige fruit (1)(4)- en siergewassen (3) van de gematigde en tropische streken (1)(2) en groenten (3) in volle grond en onder glas.

Opdat deze teelten op een duurzame wijze (2) kunnen verbouwd worden, komen verschillende aspecten van een geïntegreerde teelt aan bod om uiteindelijk een productie met optimale inzet van hulpmiddelen (water (3), licht, temperatuur, CO2 (3), nutriënten, gewasbeschermingsmiddelen (2) en groeiregulatoren (1)(3)(4)) te kunnen realiseren in relatie tot de omgeving. Het onderzoek richt zich op de analyse van de plantenbiodiversiteit (1)(3)(4), hun genetische basis (1)(4), de geïntegreerde inzet van hulpmiddelen voor landbouwdoeleinden. Belangrijk is de reactie van planten tegenover (a)biotische stress (1)(3)(4) factoren (zowel op genomisch (1)(4) als op fenotypisch (1)(4) vlak) te identificeren. De aanleg en karakterisatie van plantencollecties (1)(4) ondersteunt dit doel (in het veld (1)(3), in vitro (1)(3) en onder cryopreservatie (1)(3) omstandigheden). Die variabiliteit en geïnduceerde reacties liggen dan aan de grondslag voor de studie van plant-omgeving interacties (1)(4) (op moleculair, biochemisch en biotoop niveau) wat moet leiden tot gewijzigde teeltmethodes (3), maar ook tot de beheersing van ziekten en plagen (1)(2)(4), o.a. via gerichte cultuurtechnische (3), biologische (1) en genetische (1)(4) methoden. Complementair hieraan is het onderzoek voor de ontwikkeling van resistente variëteiten (1)(2)(4) via verschillende veredelingstechnieken (3)(4) en technologiën (4) die zowel de klassieke hybridisaties (3) als de moderne biotechnologische technieken integreren. Daarom is het noodzakelijk dat op plantniveau inzichten worden verworven in de morfogenese (1)(4) en voortplanting (1)(4) van cultuurgewassen alsook in de voedingskwaliteit (plantenfysiologie (1)(3)(4), genomics (1)(4), proteomics (1)(4), metabolomics (4), planthormonen (1)(3), enz.), naast resistentiekenmerken (1)(2)(4) (op moleculair en plant-structureel niveau) om de ontwikkeling van nieuwe planten op vraag (plants on demand) te kunnen versnellen.

De Afdeling beschikt over wereld vermaarde collecties en kennis van appel en peer (4), banaan (1) en Bromeliaceae (3) en supplementaire expertise in kers, pruim, aardbei, wortel, suikerbiet (3), sla, tomaat, kool, witloof (3), prei en aardappel (1). Deze expertise heeft zich vertaald in praktijk gerichte toepassingen in de appelveredeling (4) (spin off Better 3 Fruit), in bemestings- en irrigatieadviezen voor zowat alle teelten in België en Frankrijk (spin off Bodemkundige Dienst van België) en het beheer van de wereld bananen collectie voor de FAO (International Transit Center).

De afdeling groepeert volgende laboratoria: