Project : Klassieke Veredeling

Marktgerichte en efficiënte appelveredeling: duurzame ziekteresistentie, verbetering van veredelingsmethoden en valorisatiepotentieel van homozygoten

De appelteelt in Vlaanderen is met een omzetwaarde van meer dan 10 miljard BEF een belangrijke activiteit in de land-en tuinbouwsector. Door een stijgende belangstelling voor de milieu- en gezondheidsproblematiek is er een dringende vraag naar een verlaagd gebruik van pesticiden. De meest voorkomende ziektes zijn schurft en witziekte, beide veroorzaakt door een schimmel. De tot nu toe bekende resiste appelcultivars zijn kwalitatief niet gelijkwaardig aan de andere commerciële appelcultivars. Bovendien blijkt sinds enkele jaren dat de meest voorkomende resistentiebron, Vf, reeds op verschillende plaatsen is doorbroken. De introductie van minder ziektegevoelige en kwalitatief hoogstaande appelcultivars zijn noodzakelijk voor de overleving van de Vlaamse appelteelt. De ontwikkeling van nieuwe rassen moet marktgericht en zo efficient mogelijk gebeuren. De marktgerichtheid van het onderzoekprogramma concretiseert zich hoofdzakelijk rond de thema’s ziekteresistentie en vruchtkwaliteit. Het project beoogt de verbetering van het veredelingsrendement op basis van een meer gerichte ouderkeuze, een versnelde selectieprocedure, gebruik van moleculaire merkes, en eenvoudige meetmethodes voor vruchtkwaliteit. Naast de traditionele kruisingen wordt ook het potentieel van pyrushybriden en mogelijke homozygote appelcultivars voor het veredelingsprogramma getest.

De algemene doelstellingen van het project zijn samengevat als volgt:

- Verbetering van het resistentieniveau en de duurzaamheid van de resistentie door combinatie van verschillende resistentiebronnen (monogene en polygene resistentie).

- Evaluatie van de resistentie onder veldomstandigheden.

- Ontwikkeling en toepasbaarheid testen van moleculaire merkers voor de identificatie van monogene resistentiecombinaties in eenzelfde genotype.

B. Verbetering van veredelingsmethoden:

- Meer gerichte ouderkeuze op basis van overervingsstudies van vruchtkwaliteit en combinatiegeschiktheid.

- Verbetering van vruchtevaluaties via eenvoudige destructieve en niet destructieve methodes.

- Versnelde en betrouwbare pomologische beoordelingen.

- Vroege selectiemethodes ontwikkelen op basis van relaties tussen zaaddormantie, rijpingstijdstip, juveniliteit, bloei- en oogsttijdstip. Gedrag van selecties met verschillende groeikarakteristieken op verschillende onderstammen en op verschillende locaties.

- Moleculaire karakterisatie van selecties en ouders dankzij microsattelieten en AFLP’s als basis voor verwantschapsstudies.

Verschillende genotypes afkomstig uit 1 kruising

Niet-destructieve meetmethode ter bepaling van vruchtkwaliteit

C. Karakteristie van Pyrushybriden en kruisingscompatibiliteit met gecultiveerde appel en peer.

Pyrushybriden